Tatrzański Cmentarz Symboliczny pod Osterwą

piątek, 30 październik 2015 10:47

Nie wszyscy wychodzący na szlak powracają. To taki cień, błądzący gdzieś poza polem ekscytacji i satysfakcji z kolejnych wypraw. W góry nie wychodzi się z myślą o śmierci. Ale ona także tam mieszka.

Cmentarz pod Osterwą

Wobec tragedii, które czasem mają miejsce w związku z ryzykiem, wynikającym z pasji wysokogórskich, pozostajemy bezradni. Tak samo, jak wobec każdej śmierci. Miejsca tragedii tatrzańskich upamiętniano tablicami, najczęściej umieszczanymi na skałach przez rodziny zmarłych. W 1922 roku, narodziła się jednak idea stworzenia „kolebki zadumy” – miejsca, gdzie uwydatni się pamięć wszystkich ofiar gór, a zwłaszcza ofiar Tatr. Projekt powstania symbolicznego cmentarza wysunął czeski taternik, narciarz i malarz, Otakar Štáfl.

Idea z czasem przerodziła się w czyny. Budowę realizowano dzięki pomocy KČST, później KSTL. Miejsce na cmentarz zostało wybrane w 1934 r. Dwa lata później powstała murowana kapliczka projektu Róberta Vosyki. Zamontowano tu tablice rozmieszczone wcześniej w różnych rejonach Tatr. Tatrzański Cmentarz Symboliczny pod Osterwą, (dawniej Symboliczny Cmentarz Ofiar Tatr) został otwarty 11 sierpnia 1940 r. Górujące miejscu motto to: „Mŕtvym na pamiatku, živým pre výstrahu” (Umarłym na pamiątkę, żyjącym ku przestrodze). Obecnie opiekę nad nim sprawuje TANAP.

Tradycja symbolicznego pożegnania głęboko wrosła w świadomość miłośników gór. Z otoczenia limb, skał i kosodrzewiny wyłaniają się drewniane krzyże i pamiątkowe tablice. Cmentarz ma charakter symboliczny, nie znajdują się tutaj pogrzebane ciała, ale żywa pamięć o ofiarach gór –  nie tylko Tatr.

Na tablicach Tatrzańskiego Cmentarza Symbolicznego można odnaleźć m. in. nazwiska Klemensa Bachledy, Mieczysława Karłowicza, Wiesława Stanisławskiego, Witolda Wojnara, Jana Długosza, braci Jerzego i Wojciecha Biedermanów, a także ratowników TOPR Janusza Kubicy oraz pilotów „Sokoła”: Bogusława Arendarczyka i Janusza Rybickiego. Odnaleźć można również tablice poświęcone osobom związanym z Tatrami, które zginęły gdzie indziej: pomysłodawcy cmentarza Otakara Štáfla i jego żony Vlasty Štáflovej, Wawrzyńca Żuławskiego, Stanisław Grońskiego, Jerzego Kukuczki, Piota Morawskiego i  Wandy Rutkiewicz.

Miejsca zadumy nad czarnym żniwem gór znajdują się również w innych rejonach (m. in.  Symboliczny Cmentarz Ofiar Tatr Zachodnich, Cmentarz Ofiar Gór w Małej Fatrze). Tradycja wspominania ofiar Tatr ukorzeniła się jednak najbardziej właśnie na cmentarzu, położonym. Na zachodnich stokach Osterwy w Tatrach Wysokich, na południowy wschód od Popradzkiego Stawu pamięć o Ludziach Gór pozostaje wieczna.

Małgorzata Tomik

Fot. Krzysztof Barcik

2 komentarzy

  • Adam piątek, 13 czerwiec 2014 11:58 napisane przez Adam

    Jak nie napisali? ...pod Osterwą

  • KLecik niedziela, 30 czerwiec 2013 12:07 napisane przez KLecik

    super: napisali że wybrali miejsce, ale nigdzie nie napisali gdzie się ten symboliczny cmentarz mieści...

Zaloguj się, by skomentować