Tradycje noworoczne Słowaków

poniedziałek, 30 grudzień 2013 09:00

Okres bożonarodzeniowy i przejście w kolejny rok to czas wyjątkowy. Niezależnie od przekonań czy wyznania, po dwóch stronach Tatr, wyróżnia się swoimi własnymi prawami odpoczynku od obowiązków dnia codziennego i hołdowaniem tradycji.

W dawnych czasach, naszych słowiańskich wspólnych dla obu narodowości – polskiej i słowackiej – przodków, łączyła silna więź z naturą. Stąd większość tradycji i obyczajów związana była cyklami przyrody. Wraz z nadejściem ery chrześcijaństwa, na Słowacji poszczególne obchody zyskały charakter odpowiadający tej religii, dziś ostatecznie niewiele różniąc się od naszych tradycji okresu przejścia ze starego w nowy rok.

Tradycje noworoczne u Słowaków różnią się nieznacznie w poszczególnych regionach kraju. Przykładem typowo tatrzańskiego obyczaju, jest coroczna budowa szopki przy najstarszym schronisku w Tatrach – Rainerovej Chacie. Peter Petras, chatar schroniska, w okresie zimowym osobiście wykonuje dużych rozmiarów szopkę ze śniegu i bloków lodowych. Turyści mogą podziwiać ją aż do stopnienia śniegów.

Ostatni dzień grudnia jest obchodzony na cześć papieża Sylwestra I, o którym nie pozostało wiele przekazów. Nocy poprzedzającej 1 stycznia Słowacy przypisywali szczególną, magiczną moc. Wierzono, że można wtedy uwolnić się od złych mocy, odpędzić je głośnym trzaskiem bicza, trąbieniem i innymi głośnymi dźwiękami. Dziś, zamiast wszelkich innych trzasków, tak jak i my, Słowacy wznoszą toast w asyście głośnego huku fajerwerków.

Na całej jego powierzchni kraju możemy spotkać się z różnymi wariantami „Chodzenia na Trzech Króli”, kończącego okres bożonarodzeniowy. Tego dnia (6 stycznia) chłopcy ubrani w długie, białe koszule z ubranymi na głowę koronami kolędują, przedstawiając tradycyjne scenki biblijne o przybyciu Trzech Króli do Betlejem.

Karnawał na Słowacji jest czasem zabawy i radości. Ich zwieńczeniem były różnego typu maskarady z maskami  mającymi imitować postacie zwierząt. Cały radosny okres był kończony tzw. „grzebaniem basa”, naśladującym prawdziwy pogrzeb. Dla chrześcijan mieszkających na Słowacji, po karnawale rozpoczyna się okres czterdziestodniowego postu wielkanocnego.

 

Małgorzata Tomik

Fot. publicdomainpictures.net

Zaloguj się, by skomentować