Motyle górskie

poniedziałek, 19 sierpień 2013 10:15

Bywało, że ich pojawienie się na wysokościach odczytywano jak wróżbę, dotyczącą powodzenia danej wyprawy. Tak delikatne stworzenie w połączeniu z surową naturą gór, przynosi na myśl dotykalny cud natury.

Niechlubną sławę posiadają zwłaszcza motyle czarnej barwy. Według przesądów, kiedy taki motyl pojawi się przy grani i przeleci dalej – wróżba jest pomyślna. Gorzej, jeżeli zawróci. W wierzeniach góralskich doszukiwano się w takim zachowaniu motyla znaku rychłej śmierci. Czyjejś lub naszej. Ile w tym prawdy? Tyle, ile w legendach. Na wysokości lepiej skupić się na utrzymaniu równowagi niż śledzeniu ruchu małego, czarnego gościa, tak zaskakującego obecnością w otoczeniu stromizny.

Motyle, które występują w Tatrach, pod wpływem ich klimatu są ciemniejszego ubarwienia od tych, występujących na nizinach (zjawisko melanizmu). Zdecydowanie większa grupa, niż bogato ubarwione motyle kolorowe, to gatunki czarne, szare i brunatne. Charakterystycznymi cechami tatrzańskich motyli jest też lekkie zwężenie skrzydeł i zwiększone owłosienie ciała, ze względu na insolację (nasłonecznienie). Jako ciekawostkę można dodać, że również motyle, które prowadzą nocny tryb życia, w Tatrach ze względu na niską temperaturę i częste zachmurzenie, często spotkać można także za dnia.

Motyle występujące w Tatrach prezentują faunę górską i wysokogórską. Bardzo charakterystycznym gatunkiem jest motyl górówka (Erebia). W polskiej części Tatr występuje 9 gatunków górówek, z czego 4 (gorge, manto, pandroza i pronoe), to gatunki żyjące w Polsce tylko w Tatrach (za granicą spotkać je możemy w Alpach). Jego barwa jest ciemnobrązowa, z pomarańczowymi elementami u boku skrzydeł. Poszczególne gatunki rozpoznać można dopiero po obejrzeniu spodu skrzydeł.
   
Gatunkiem, występującym w Polsce wyłącznie w Tatrach jest dostojka pales (Boloria pales), o żywym, pomarańczowym ubarwieniu z ciemnymi elementami, tworzącymi swoisty wzór. Gatunek ten występuje pojedynczo na dużych wysokościach, od 1400 m n.p.m. do 2000 m n.p.m.

Wyjątkową osobliwością górską jest niepylak Apollo (Parnassius Apollo), na ogół spotykany od początku maja do końca lipca. Gatunek ten wpisany jest do Czerwonej Księgi Zwierząt Ginących i zagrożonych w Polsce. Motyla tego spotkać można na wysokości ok. 1600 m n.p.m. (ostatnie odkryte stanowisko). Dawniej jego rewirem były Tatry Zachodnie. Dziś spotykane poszczególne osobniki uważa się za nadlatujące ze strony Słowacji.
   
Na polanach i łąkach tatrzańskich występują również cytrynki (Gonepteryx rhamni), pawiki (Nymphalis io), pokrzywniki (Aglais urticae), perłowce (Argynnis), dosyć rzadkie żałobniki (Nymphalis antiopa), admirały (Vanessa atalanta) i modraszki. Czujne oko obserwatora dojrzeć może również pazia królowej czy pazia żeglarza.
   
Najnowszym odkryciem pracownika TPN Jarosława Wenty jest gatunek pokłonnik kamilla (Limenitis camilla). Jeszcze jeden, cieszący nasze oczy „latający kwiat”.

 

Małgorzata Tomik

Fot. www.apollo.natura2000.pl

Oceń ten artykuł
0.00
0

1 komentarz

  • piotr czwartek, 22 sierpień 2013 14:34 napisane przez piotr

    właśnie wróciłem z Tatr i widziałem na własne oczy wspomniane gatunki motyli,w pamięci pozostał mi widziany po raz pierwszy w życiu żywy niepylak apollo widziany przy schronisku na polanie kondratowej w poniedziałek 19 sierpnia

Zaloguj się, by skomentować