Palenica Białczańska

Lokalizacja:Tatry Wysokie
Wysokość:980 m
 
Aby rozpocząć wycieczkę na polanie Palenica Białczańska, należy wsiąść pod zakopiańskim dworcem do busa z tabliczką „Morskie Oko”. „Busiarze” używają tego terminu dla ułatwienia rozeznania mało doświadczonym turystom, którzy chcieliby udać się właśnie asfaltem nad Morskiego Oko. Tak się składa, że Palenica Białczańska jest punktem startowym dla tej wycieczki, toteż stosuje się tu często właśnie taki skrót myślowy. Nie oznacza to, że busy dojeżdżają pod samo jezioro. Płacąc 10 zł za trwającą 30-35 minut podróż, docieramy do Palenicy właśnie, skąd po wykupieniu biletu wstępu do parku narodowego, możemy udać się nad Morskiego Oko. Planując podróż należy pamiętać o powrocie. Busy wracające do Zakopanego kursują mniej więcej do godziny 21 w wakacyjne weekendy, a w zimie i w tygodniu znacznie krócej (18-19). Potem może być problem ze znalezieniem transportu, a odległość do centrum Zakopanego jest znaczna. Palenica znajduje się nieopodal dawnego przejścia granicznego na Łysej Polanie i jest też punktem startowym dla wycieczek do Doliny Pięciu Stawów. Zmotoryzowani mogą dojechać tu od strony Zakopanego lub Bukowiny Tatrzańskiej. Pozostawienie samochodu na parkingu kosztuje zazwyczaj 20 złotych za cały dzień.

Wodogrzmoty Mickiewicza

Lokalizacja:Tatry Wysokie
Wysokość:1099 m
 
Wodogrzmoty Mickiewicza to zespół trzech większych i kilku mniejszych wodospadów stworzonych przez potok Roztoka, będący dopływem rzeki Białki. Na początku XX wieku nad kaskadami zbudowano charakterystyczny, „zakręcający” mostek, z którego turyści mogą podziwiać Pośredni Wodogrzmot oraz nasłuchiwać dźwięków wydawanych przez pozostałe. To właśnie od charakterystycznych grzmotów pochodzi pierwsza część nazwy tego miejsca. Druga nawiązuje oczywiście do naszego słynnego wieszcza, który jednak nigdy nie przebywał miejscu. Nazwę nadano w 1891 roku, na pamiątkę sprowadzenia prochów Mickiewicza na Wawel. Przy Wodogrzmotach można usiąść, odpocząć i posilić się przy jednym z drewnianych stolików. Są także toy-toye. W prawo (patrząc od strony Palenicy) odchodzi pod górę szlak do Doliny Pięciu Stawów, z drugiej strony droga do schroniska w Dolinie Roztoki. Asfalt prowadzi do Morskiego Oka.

Wielka Siklawa

Lokalizacja:Tatry Wysokie
Wysokość:1515 m
 
Wielka Siklawa to miejsce wyjątkowe. Ma wysokość ok. 65 m i opada dwiema, a czasem trzema strugami, po ścianie stawiarskiej oddzielającej Dolinę Pięciu Stawów od Doliny Roztoki. Rozpryski rozbijającej się o skały wody da się odczuć nawet stojąc w dużej odległości. Czasem pośród rozproszonych kropli powstaje tęcza, co dodatkowo dodaje uroku temu miejscu. Mimo iż wielu turystów się na to decyduje, podchodzenie pod sam wodospad jest ze względu na śliską od wody skałę bardzo niebezpieczne – raczej powinno się obserwować Siklawę z pewnej odległości. Wbrew obiegowej opinii nie jest to najwyższy wodospad w Tatrach – dużo wyższa jest np. Ciężka Siklawa na Słowacji. Niewątpliwie jednak przez Siklawę przepływa znacznie więcej wody – najpotężniejsze strugi spotykamy wiosną, w czasie roztopów. Wielka Siklawa jest zdecydowanie najwyższym wodospadem w naszym kraju.

Wielki Staw Polski

Lokalizacja:Tatry Wysokie
Wysokość:1665 m
 
Wielki Staw Polski to najgłębsze jezioro w Tatrach. Jego dno znajduje się na głębokości prawie 80 m (trzeci wynik w Polsce). Trwa spór pomiędzy znawcami o to, które z jezior jest większe – Morskie Oko czy Wielki Staw właśnie. Oficjalne dane mówią, iż to pierwsze, ale nie można pominąć faktu, że pochodzą one jeszcze z okresu międzywojnia i mogą być błędne lub po prostu nieaktualne. Tak czy inaczej, Wielki Staw ma powierzchnię około 34 hektarów. Jest on zdecydowanie najokazalszym zbiornikiem w Dolinie Pięciu Stawów oraz pierwszym, który ukazuje się oczom turystów idących od strony Siklawy. Co ciekawe, przy jego brzegu znajduje się najstarszy tatrzański szałas (prawdopodobnie z XVII wieku). Znad Wielkiego Stawu jest bardzo blisko do schroniska. Można stąd udać się także w dalszą podróż, w stronę Orlej Perci lub Szpiglasowej Przęłęczy.

Rozstaj dróg za Wielkim Stawem Polskim

Lokalizacja:Tatry Wysokie
Wysokość:1740 m
 
W pobliżu tablicy upamiętniającej śmierć Stanisław Bronikowskiego w 1917 r., pierwszego taternika, który zginął przy próbie przejścia południowej ściany Zamarłej Turni znajduje się rozstaj szlaków. Niebieskie znaki, łączące Zawrat ze schroniskiem pięciostawiańskim, krzyżują się tu ze znakami żółtymi, które z jednej strony wiodą na Szpiglasową Przełęcz i Szpiglasowy Wierch (idąc od schroniska w lewo), z drugiej zaś prowadzą na Kozią Przełęcz (w prawo).

Szpiglasowa Przełęcz

Lokalizacja:Tatry Wysokie
Wysokość:2110 m
 
Szpiglasowa Przełęcz to kultowe miejsce oddzielające od siebie otoczenie Doliny Pięciu Stawów i Morskiego Oka. Zlokalizowana jest na bocznej grani Szpiglasowego Wierchu i oddziela go od Miedzianego. Dawniej z tego powodu była nazywana Miedzianą Przełęczą lub Przełęczą w Miedzianem. Przejście przez Szpiglasową znane było od bardzo dawna – często praktykowane zwłaszcza od połowy XIX wieku. W 1902 r. wyznakowano tu szlak, który potem (w 1937 roku) – na odcinku od Morskiego Oka – przerobiony został na tzw. Ceprostradę. Dziś szlak stanowi drugie – obok przejścia przez Świstówkę Roztocką – stosunkowo wygodne połączenie pomiędzy Pięcioma Stawami a Morskim Okiem.

Szpiglasowy Wierch

Lokalizacja:Tatry Wysokie
Wysokość:2172 m
 
Szpiglasowy Wierch to – wznoszący się na wysokość 2172 m – popularny szczyt, położony na głównej grani Tatr i stanowiący kulminacyjny punkt Liptowskich Murów, czyli odcinka pomiędzy Wrotami Chałubińskiego a Gładką Przełęczą. Szpiglasowy góruje nad dolinami: Pięciu Stawów, Ciemnosmreczyńską i za Mnichem. Swoją nazwę – podobnie jak sąsiadująca z nim przełęcz – zawdzięcza wydobywanym tu niegdyś złożom antymonitu – który w języku niemieckim nosi nazwę „Spießglas”. Dawniej góra ta była nazywana także Grubym Wierchem, co upamiętnia – zachowana do dziś – słowacka nazwa „Hrubý štít”. Ze Szpiglasowej Przełęczy na wierch prowadzi, znakowany trójkątami, wariant żółtego szlaku. Wedle pierwotnych, przedwojennych planów wytrasowana miała zostać droga znad Morskiego Oka przez Szpiglasowy Wierch, Liptowskie Mury i Świnicę, aż do górnej stacji nowo wybudowanej kolei linowej na Kasprowym Wierch. Sugerowany przebieg trasy wywoływał pogardę w środowiskach taternickich, przez co projekt zyskał prześmiewczą nazwę „ceprostrady”. Ostatecznie planom budowy sprzeciwiły się władze czechosłowackie, z którymi Polska pozostawała wówczas w nienajlepszych relacjach i w efekcie tego oznakowano tylko pierwszy – w całości polski – fragment trasy. Kończy się ona na Szpiglasowym Wierchu i należy stąd zawrócić na przełęcz, skąd zejść można do Doliny Pięciu Stawów lub nad Morskie Oko. Podróżowanie granią Liptowskich Murów jest nielegalne.

Dolinka za Mnichem

Lokalizacja:Tatry Wysokie
Wysokość:1788 m
 
Dolinka za Mnichem to, rozbudzające wyobraźnię, skalne pustkowie, wcięte pomiędzy Mnicha, Cubrynę, Szpiglasowy Wierch i Szpiglasową Przełęcz. Księżycowy krajobraz jest efektem ruchów tektonicznych w czasie ostatniego zlodowacenia. U progu dolinki znajduje się rozstaj szlaków, prowadzących tu od Morskiego Oka. Można stąd udać się „Ceprostradą” na Szpiglasową Przełęcz (znaki żółte) lub na – przez środek doliny – Wrota Chałubińskiego (czerwone oznakowanie). W pobliżu leży okresowo zanikający Staw Staszica. Dolinka jest także punktem wypadowym dla taterników, atakujących Mnicha różnymi drogami. Często można ich tu spotkać, gdyż szczyt ten cieszy się ogromną popularnością w środowisku (trudno się dziwić – jest piękny). W dolinie leży także Zadni Mnichowy Stawek – najwyżej położony zbiornik wodny w Polsce (2072 m).

Schronisko nad Morskim Okiem

Lokalizacja:Tatry Wysokie
Wysokość:1410 m
 
Schronisko nad Morskim Okiem położone jest w dolinie Rybiego Potoku, w Tatrach Wysokich. Z okien werandy podziwiać można widok nie tylko na jezioro, ale także malowniczo górujące nad nim Rysy, masyw Mięguszowieckich Szczytów oraz wyróżniającą się sylwetkę Mnicha.

Schronisko PTTK nad Morskim Okiem oferuje noclegi w dwóch osobnych budynkach.  Pierwszy z nich został wzniesiony przez Towarzystwo Tatrzańskie w 1874 r. Po rozbudowie mógł pomieścić 50 osób. Cieszył się znaczną popularnością do momentu, gdy doszczętnie spłonął w 1898 r. Prace remontowe rozpoczęto ponownie w 1907 r., po roku schronisko oddano do użytku. Budynek ten funkcjonuje do dziś jako Nowe Schronisko. W okresie budowy w celu nocowania turystów wykorzystywano wozownię, stanowiącą dzisiejsze Stare Schronisko.

Podczas trwania II wojny światowej budynek wykorzystywany był przez niemiecki oddział straży granicznej. W latach 1945-1980 schronisko prowadzone było przez Wandę i Czesława Łapińskich. Od tej pory historia budynku nieodłącznie związana jest z tym nazwiskiem – dziś kierowaniem schroniska zajmuje się Maria Łapińska, wraz z synem i córką. Od 1976 r., kiedy schronisko nad Morskim Okiem  uznano za zabytek, budynek jest chroniony prawnie.

Schronisko, zarówno w starej, jak i nowej części , dysponuje pełnym węzłem sanitarnym, dostępnym przez całą dobę. W Nowym Schronisku znajduje się 35 miejsc noclegowych w pokojach 3-6 osobowych. W zależności od pory roku, cena noclegu wynosi 39-54 zł (opłata klimatyczna 1 zł 30 gr za dobę). Wrzątek dostępny jest przez cały czas. Turyści mogą korzystać ze wspólnej łazienki i suszarki do butów / odzieży. Znajduje się tu również przechowalnia bagażu i tablica informacyjna TOPR z prognozą pogody i aktualnymi warunkami w górach. W kuchni na parterze (w sezonie czynnej od 8 do 21)  można posilić się, płacąc w granicach od 8 do 21 zł. W bufecie istnieje możliwość zakupu słodyczy, podstawowego wyposażenia turystycznego, pamiątek i literatury górskiej. Cisza nocna trwa od 22 do 6.

Stare Schronisko dysponuje 43 miejscami noclegowymi, w trzech wieloosobowych salach (należy mieć ze sobą śpiwór). Cena noclegu w granicach 29-39 zł (plus opłata klimatyczna). Recepcja znajduje się w Nowym Schronisku. Można tu skorzystać z kuchni turystycznej, w której wrzątek dostępny jest przez całą dobę.

Rezerwacji należy dokonywać telefonicznie z dużym wyprzedzeniem. Płatność możliwa tylko gotówką, wymagane jest wcześniejsze wpłacenie zaliczki. Schronisko udziela noclegu zastępczego (tzw. podłogi) jedynie w przypadku braku miejsc, w cenie najtańszego noclegu.

Większość osób zmierzających do schroniska korzysta z drogi prowadzącej od Palenicy Białczańskiej. Znajduje się tam ostatni parking przed Morskim Okiem, odległy od niego o 8,6 km. Asfaltowa droga jest przystępna nawet dla początkujących turystów. Po minięciu wejścia na teren TPN, skorzystać można z pojazdów konnych lub zimą z sań, dowożących turystów niemal pod samo schronisko.

Schronisko nad Morskim Okiem jest doskonałą bazą wypadową m. in. na Rysy, Mięguszowiecką Przełęcz pod Chłopkiem czy na Szpiglasowy Wierch. Można stąd udać się również nad Czarny Staw lub obejść Morskie Oko dookoła.

Polana Włosienica

Lokalizacja:Tatry Wysokie
Wysokość:1315 m
 
Włosienica to charakterystyczna polana położona w końcowej fazie drogi do Morskiego Oka. W latach 70. na polanie wybudowano parking. Odkąd wycofano stąd ruch kołowy plac służy jako postój dla fasiągów. W pobliżu znajduje się pawilon gastronomiczny, w którym można się posilić i odpocząć. Stary bruk z parkingu na Włosienicy, zerwany w 2003 r., aktualnie znajduje się przy schronisku nad Morskim Okiem.

Oceń:
4.80
38