Kiry

Lokalizacja:Tatry Zachodnie
Wysokość:927 m
 
Kiry to jedno z osiedli miejscowości Kościelisko, znane przede wszystkim z tego, że stanowi punkt wypadowy dla bardzo popularnych wycieczek przez Dolinę Kościelską do schroniska na Hali Ornak. Słowo „kira” w tutejszej gwarze oznacza zakręt drogi lub rzeki. Na przysiółek składają się Kira Leśnicka, a także Niżnia i Wyżnia Kira Miętusia. Miejsce to od dawna było wykorzystywane do działalności gospodarczej, m.in. istniały tu: tartak, gonciarnia i inne obiekty związane z przemysłem drzewnym. W dwudziestoleciu międzywojennym stacjonowała tu Kompania Wysokogórska Wojska Polskiego. Odkąd odkryto uroki Doliny Kościeliskiej, Kiry zaczęli odwiedzać liczni turyści. Z myślą o nich wybudowano tu stylową gospodę „Harnaś”, która istnieje do dziś. Do wylotu Doliny Kościeliskiej najłatwiej dostać się busem spod zakopiańskiego dworca (koszt 5-6 zł). Dla zmotoryzowanych jest tutaj rozległy parking, na którym za 20 złotych można zostawić auto na cały dzień. Część drogi przez dolinę (do Polany Pisanej) można przebyć dorożką.

Dolina Kościeliska

Lokalizacja:Tatry Zachodnie
Wysokość:952 m
 
Dolina Kościeliska to jedno z najpopularniejszych miejsc w Tatrach. Znajduje się ona na zachód od Zakopanego w pobliżu osiedla Kiry, administracyjnie należącego do Kościeliska. Jest to druga co do wielkości tatrzańska dolina, mająca długość 9 kilometrów i ciągnąca się od podnóża Tatr aż po ich główną grań. Kościeliską od południowego-wschodu rozgranicza grań Małołączniaka, na zachodzie zaś grzbiet Ornaku – jest więc to bardzo rozległe miejsce. Jest ono także bogate w atrakcje przyrodnicze, takie jak wspaniałe formacje skał wapiennych w dolnej części czy towarzyszące im mroczne jaskinie. Z tego też powodu – oraz ze względu na cudowny widok na Bystrą – Dolina Kościeliska od dawna była licznie odwiedzana przez turystów, z XIX-wiecznymi romantykami na czele. Cenili sobie ją także kupcy, którzy mogli tędy swobodnie podróżować na południe, w stronę ziem słowackich, dzięki bardzo łagodnemu przejściu przez grań główną na wysokości Tomanowej Przełęczy. Liczne karawany służyły za cel dla zbójników, którzy wykazywali w pewnym okresie znaczącą aktywność na terenie doliny – czego pozostałościami są nazwy miejsc, takich jak Zbójnicka Turnia. Dziś Dolina Kościeliska to jedno z najbardziej obleganych miejsc w Tatrach. W pobliżu polany Stare Kościeliska turysta otrzymuje kilka zróżnicowanych możliwości podróży. Najczęściej wybierany jest spacerowy, zielony szlak prowadzący do schroniska na Hali Ornak, jednakże warto również przejść się Ścieżką nad Reglami (czarne znaki), do Jaskini Mroźniej, na Halę na Stołach lub też w stronę Ciemniaka i pozostałych Czerwonych Wierchów.

Schronisko na Hali Ornak

Lokalizacja:Tatry Zachodnie
Wysokość:1100 m
 
Schronisko na Hali Ornak znajduje się na niewielkiej Polanie Ornaczańskiej, w górnej części Doliny Kościeliskiej. Budynek utrzymany w stylu nowozakopiańskim pięknie współgra z otoczeniem. Z jego okien roztacza się widok na Kominiarski Wierch, Bystrą i Błyszcz. Kompleks leśny otaczający schronisko jest obszarem ochrony ścisłej. Jesienią odbywa się tutaj rykowisko jeleni, można też spotkać się z blisko podchodzącymi do schroniska lisami, a nawet z niedźwiedziem.

Schronisko na Hali Ornak jest piątym obiektem turystycznym, który znalazł się w Dolinie Kościeliskiej. Pierwsza altana wybudowana przez Towarzystwo Tatrzańskie w 1875 r. powstała przy Lodowym Źródle, nieopodal polany Stare Kościeliska. Kolejna została wzniesiona w 1892 r. na Polanie Smytniej. Trzeci budynek w 1896 r. postawiono nad Smerczyńskim Stawem. Żadna z tych budowli nie przetrwała próby czasu. Również kolejna budowla na Hali Pyszniańskiej, będąca pierwszym schroniskiem turystycznym w obszarze Doliny Kościeliskiej, przetrwała jedynie do roku 1945, kiedy to uległa zniszczeniu w czasie walk partyzanckich.
 
Schronisko na Hali Ornak, które obecnie służy turystom, powstało w latach 1948-1949 na Małej Polanie Ornaczańskiej i stanowi własność PTTK. Projekt budynku wykonała Anna Górska. Konstrukcja w dużej mierze wykonana z drewnianych bali. Spadzisty dach dodaje jej specyficznego, górskiego uroku. Uroczystość otwarcia miała miejsce 8 sierpnia 1948 r. Od 1973 r. schronisko nosi imię prof. Walerego Goetla.

Schronisko dysponuje 49 miejscami noclegowymi w pokojach 2, 3, 4, 6, 7 i 8-osobowych w cenach od 35-50 zł za nocleg. Rezerwacji należy dokonywać z dużym wyprzedzeniem czasowym. Niektóre pokoje wyposażone są w umywalkę. Wszelkie sanitaria są dostępne dla turystów na piętrze hotelowym i w podziemiach budynku. Na parterze znajduje się drewniana, stylowa sala jadalna wraz z bufetem, recepcją oraz kuchnia wydająca posiłki. Do dyspozycji turystów są również sala wypoczynkowa z biblioteczką, kuchnia turystyczna oraz suszarnia odzieży. Wrzątek wydawany jest bezpłatnie. Ceny posiłku obiadowego wahają się w okolicy 25 zł. Jako specjalność schroniska gospodarze polecają szarlotkę, przygotowywaną według tradycyjnej receptury. W schronisku organizowane są imprezy okolicznościowe: sportowe, charytatywne oraz kulturalno-naukowe, m. in. zawody w skialpinizmie, a także wieczory z poezją górską, imprezy integracyjne i wystawy.

Do budynku można dotrzeć z Kirów w ok. 1 h 30 min lub dojechać dorożką, a w zimie saniami, do pobliskiej Polany Pisanej. Nieopodal znajduje się urokliwy Staw Smerczyński, z którego roztaczają się widoki na Smreczyński Wierch, Kamienistą, Błyszcz, Bystrą  i zbocza Starorobociańskiego Wierchu. Schronisko stanowi dobrą bazę wypadową w Tatry Zachodnie, w szczególności na grań Czerwonych Wierchów, Ornak, Starorobociański Wierch, Bystrą , Jarząbczy Wierch i Wołowiec. Turyści nastawieni na nieco bardziej spacerowe trasy, mogą wybrać się do Doliny Chochołowskiej oraz do jaskiń Doliny Kościeliskiej: Mylnej, Mroźnej, Raptawickiej (konieczność posiadania latarki). Zimą w rejonie Ornaku istnieje możliwość pokonania kilku pięknych tras skitourowych.

Smreczyński Staw

Lokalizacja:Tatry Zachodnie
Wysokość:1227 m
 
Smreczyński Staw to przepiękne i niezwykle urokliwe jeziorko, położone u zbiegu Dolin Pyszniańskiej i Tomanowej. Woda ma głębokość około 5 m, a jej przejrzystość wynosi 1,5 – 2 m. Znad stawu rozciąga się przepiękny widok w stronę głównej grani Tatr, obok której dumnie dominuje Bystra. Otoczenie jeziorka to rezerwat ochrony ścisłej „Pyszna, Tomanowa, Pisana”. Rozciąga się tam wielki, nieudostępniany dla turystów, las, w którym ciszą, spokojem i nieskalanym środowiskiem cieszyć się może dzika zwierzyna. Zwiedzający dochodzą tylko do stawu, gdzie postawiono kilka ławek, na których można usiąść i odpocząć, podziwiając przyrodę. Bagniste brzegi stawu od terenu dostępnego dla turystów odgrodzono drewnianymi barierkami. Co ciekawe, dawniej górale wierzyli, że jezioro nie ma dna. Według legendy, pewien baca kiedyś zaczął kopać rów odwadniający, chcąc zamienić to miejsce w łąkę, ale przerażony zaprzestał swego dzieła, gdy usłyszał dochodzący z głębi stawu głos, który ostrzegał go, że dalsze prace doprowadzą do zalania całej Polski aż po morze.
Oceń:
4.35
14