Zakopiańskie pomniki, cz. IV

wtorek, 05 listopad 2013 22:07

W Zakopanem, niejedno miejsce może przyciągnąć turystów, znajdującymi się tam pomnikami, symbolami, rzeźbami, czy inną monumentalną pamiątką dawnych wydarzeń, stanowiącą „żywą” opowieść o ludziach i dawnych dziejach.

Krzyż

Tak proste nazewnictwo nie powinno zmylić nikogo, kto jest ciekawy i dociekliwy, kryje bowiem historię dłuższą niż wskazuje na to oszczędnie przyjęta nazwa. Krzyż został wykonany z tatrzańskiego żelaza w 1839 roku, co jednocześnie czyni go najstarszym, zaraz po kaplicy Gąsieniców przy Starym Kościele, zachowanym zabytkiem Zakopanego. Krzyż otoczony jest żelaznym ogrodzeniem. Znajduje się na terenie dworskim w Kuźnicach, tuż przy starej drodze, prowadzącej do nieistniejącego już dworu należącego do Homolacsów. Stanowi jedną z niewielu pamiątek, świadczących o hutniczej przeszłości osady Kuźnice.

Krzyż wykonany został na cześć sługi o nieznanym nazwisku, który uratował swego Pana – Edwarda Homolacsa, podczas gdy napadli go zbójcy na terenie Słowacji. Pomnik często mylony jest przez turystów z grobem, ze względu na mieszczącą się na nim tablicę z napisem : „Oycze, w ręce Twe polecam ducha mojego – 1839 r.”. Ciało dzielnego poddanego pochowane jest jednak zupełnie gdzie indziej, a krzyż stanowi wyrazy wdzięczności w materialnym wymiarze – za uratowanie życia.
     
Pomnik Grunwaldzki

Nazywany przez turystów często „pomnikiem Jagiełły”, postawiony 19 sierpnia 1911 roku Pomnik Grunwaldzki (dla upamiętnienia Bitwy pod Grunwaldem), obecnie zajmuje swoją pierwotną lokalizację – Plac Niepodległości. Projekt, któremu pomnik zawdzięcza swój wygląd, jest dziełem bezinteresownym Wojciecha Brzegi. Robotę kamieniarską wykonali ojciec z synem: Jan i Józef Czajka. Figury odlane z brązu, są wykonała firma Franciszka Kopeczyńskiego. W roku 1925,  Pomnik Grunwaldzki został wzbogacony o dodatkowy, nowy element: kamienną płytę z napisem „Nieznanemu żołnierzowi”, przez anonimowego darczyńcę.

Dalsze losy pomnika stanęły pod znakiem zapytania, kiedy w 1941 roku hitlerowcy nakazali go zniszczyć. Obecny wówczas przy rozbiórce Stanisław Kwaśny ukrył elementy monumentu, co pozwoliło na jego odbudowę w 1948 roku w Parku Miejskim. Na swoje pierwotne miejsce Pomnik Grunwaldzki powrócił w 2012 roku.

 

Małgorzata Tomik

Fot. zakopane.pl, watra.pl


Poprzednia część: Zakopiańskie pomniki, cz. III

Oceń ten artykuł
0.00
0
Zaloguj się, by skomentować