Słownik tatrzański - jaskinie

czwartek, 15 sierpień 2013 22:19

Zejdźmy pod ziemię. Tam gdzie nie ma światła, na ścianach osiada wilgoć i słychać tylko ciszę lub szum ukrytej gdzieś, przebijającej się między skałami wody. Do jaskiń, które kryją w sobie – no właśnie, co? 

W Tatrach generalnie obowiązuje zakaz wejścia do jaskiń. Choć na terenie TPN-u znajduje się ponad 500 jaskiń, ze specjalnym pozwoleniem można spenetrować 38 z nich, a jedynie 6 dostępnych jest dla ogólnego ruchu turystycznego (Mroźna, Raptawicka, Obłazkowa i Mylna w Dolinie Kościeliskiej, Smocza Jama w Wąwozie Kraków oraz Dziura w Dolince ku Dziurze). Bez własnego źródła światła możliwe jest jedynie zwiedzenie Jaskini Mroźnej. Tym, którzy „wchodzą głębiej”, po uzyskaniu specjalnego pozwolenia, jaskinia odpłaca się widokiem fantastycznych form. Dla zaciekawionych – dawka tatrzańskich wyrażeń spod ziemi:

Deniwelacja – odległość między najniższym a najwyższym punktem m.in. jaskini

Dno – najniżej położony punkt jaskini

Dziurołaz – grotołaz

Grota – jaskinia, której wejście najczęściej jest dużych rozmiarów

Grzybki - forma nacieków jaskiniowych, powstają z kalcytu wytrącającego się z wody. Najczęściej występującą formą jest mała kulka osadzona na wąskim trzonku.

Heliktyty - krystaliczne, na ogół nieregularne, krzaczaste wyrostki na stalaktytach i polewach

Kartowanie – wykonywanie pomiarów i sporządzanie planów jaskiń

Korytarz jaskiniowy – poziomy lub prawie poziomy kanał krasowy, który zwykle łączy inne elementy jaskini

Lej krasowy – często wypełnione osadami okrągłe lub eliptyczne zagłębienie, o średnicy na ogół większej niż głębokości, powstałe najczęściej w wyniku rozpuszczania skał krasowiejących lub zapadania się stropów jaskiń krasowych

Nacieki – powstają w jaskiniach, w wyniku strącania się lub krystalizacji na powierzchni skał minerałów zawartych w wodach krasowych. Wyróżnia się nacieki: grawitacyjne, grawitacyjne, grzybkowe, kaskadowe, kożuchowe, lodowe (zimą) i wełniste

Nora – jaskinia

Perły jaskiniowe - kuliste, wypolerowane formy nacieków grawitacyjnych

Pipant – określenie spotykanych często w jaskiniach skalnych turniczek: zwisających ze stropu stalaktytów; „wyrastających” od „podłogi” stalagmitów i połączonych w kolumnę stalagnatów.

Sala – występuje najczęściej na skrzyżowaniu korytarzy jaskiniowych, znacznie przewyższając je wysokością, a zwłaszcza szerokością.

Spąg – dolna powierzchnia sali lub korytarza jaskiniowego

Topofil – przyrząd służący do pomiaru jaskini, mierzący azymuty, długości i kąty upadu

Trabant – duży, okazały pipant

Upad - opadanie, nastromienie np. korytarza jaskiniowego

 

Małgorzata Tomik

Fot. Dorota Kozłowska


Poprzednia część: Słownik tatrzański - formy terenu

Oceń ten artykuł
1.00
1

1 komentarz

  • malibu1 niedziela, 18 sierpień 2013 09:10 napisane przez malibu1

    Strop - górna powierzchnia sali lub korytarza jaskiniowego

Zaloguj się, by skomentować