Sztuka na Podhalu

poniedziałek, 11 marzec 2013 14:14

Pełna wzorów, kolorów, urozmaicona formą, ale też taka poważna i statyczna, jak same góry. Obecnie na tyle charakterystyczna, że rozpoznawalna nawet dla laików i łatwo kojarzona z regionem podhalańskim.

To nie przypadek, że Zakopane tętni sztuką. Przecież do 1939 roku było stolicą życia artystycznego Polaków. Wszystko dlatego, że w epoce Młodej Polski i dwudziestoleciu międzywojennym , Zakopane szukało narodowych, własnych i niepowtarzalnych konwencji, chcąc uchronić polskość poprzez język artyzmu. To jeden z dwóch nurtów, którym popłynęła sztuka podhalańska. Drugi wywodzi się z tradycji, rzemiosła i stylu życia górali.

Obecnie, idąc szlakiem kulturalnych poszukiwań, warto zaznaczyć na swojej mapie Galerię Sztuki XX Wieku, która mieści się w Willi Oksza i jest filią Muzeum Tatrzańskiego, stale eksponującą wystawę „Artyści i sztuka w Zakopanem”. Obejmuje ona malarstwo, grafikę, rysunek, rzeźbę i fotografię oraz sztukę użytkową, afisze i plakaty. Na wystawie można zobaczyć prace Leona Wyczółkowskiego, Wojciecha Weissa, Jana Rembowskiego, Rafała Malczewskiego, Stanisława Gałka i Jana Gąsienicy Szostaka; niebanalne portrety psychologiczne autorstwa Stanisława Ignacego Witkiewicza; rzeźby dłuta Konstantego Laszczki, Wojciecha Brzegi, Stanisława Sobczaka, Jana Szczepkowskiego oraz prace uczniów Szkoły Przemysłu Drzewnego; Zofii Stryjeńskiej; kilimy i koronki, artystyczne snycerstwo i inne, równie ciekawe eksponaty. Motywy sztuki góralskiej uzupełniają ekspozycje w jeszcze dwóch filiach Muzeum Tatrzańskiego. Przejrzenie całości daje zarys głównych nurtów i problemów zakopiańskiej sztuki.

Niechętni spacerom muzealnym, nieco inną konwencję sztuki mogą odnaleźć nawet na straganach, gdzie turyści chętnie przebierają w wyrabianych przez górali eksponatach, wywodzących się z natury ich rzemiosła. Tym niemniej trzeba mieć na uwadze, że łatwo pomylić prawdziwe wyroby z suwenirową tandetą. Sztuka góralska to produkty kaletnictwa, odlewnictwa, galanterii, ale również hafty i malarstwo na szkle.  To wyrabiane od lat pasy bacowskie, juhaskie;  z metali kolorowych odlewane ciupagi, dzwonki czy uprzęże końskie. Reszta pamiątek, choć na ogół zawiera wzornictwo sztuki góralskiej, nie jest jej reprezentantem w swoistej postaci.

 

Małgorzata Tomik

fot. Muzeum Tatrzańskie

Oceń ten artykuł
0.00
0
Zaloguj się, by skomentować