Dworzec Tatrzański - zakopiańska kolebka kultury

piątek, 17 czerwiec 2016 23:00

Dziś dawne kasyno Towarzystwa Tatrzańskiego znane jest jako Dworzec Tatrzański, ośrodek kulturalny w którym odbywają się między innymi Spotkania z Filmem Górskim. Historia budynku sięga XIX wieku.

Historia Dworca Tatrzańskiego

Zwiedzając Zakopane, szukając śladów historii i serca podhalańskiej kultury, warto zatrzymać się przy budynku Dworca Tatrzańskiego. Niektórym nazwa może kojarzyć się, niesłusznie, z punktem postojowym transportu kolejowego. Tymczasem Dworzec Tatrzański pełnił i do dzisiaj pełni zupełnie inne funkcje. To jedno z magicznych miejsc Zakopanego, położone w samym sercu miasta – przy słynnej ulicy Krupówki, pod numerem 12. Wśród słynnych artystów i osobowości, jakie przewinęły się w czasie ponad 120 letniej tradycji Dworca należy wymienić chociażby: Jana Ignacego Paderewskiego, Helenę Modrzejewską, Mieczysława Karłowicza, Stanisława Witkiewicza, Karola Szymanowskiego, Rafał Malczewskiego.

Dworzec Tatrzański na przełomie lat nazywano w różnoraki sposób, między innymi: Dwór Tatrzański czy kasyno Towarzystwa Tatrzańskiego (TT) ). Budynek ten pełnił rolę pierwszego zakopiańskiego domu kultury. Inicjatorem powstania dawnego kasyna był Walery Eljasz, który w 1874 roku na nadzwyczajnym Walnym Zgromadzeniu Towarzystwa Tatrzańskiego w Krakowie wystąpił z wnioskiem o zakup gruntu dla zbudowania domu dla Towarzystwa Tatrzańskiego w Zakopanem. Ostatecznie obiekt został zbudowany w 1881 r. według projektu Karola Zaremby. Drewniany budynek otwarto 30 lipca 1882.

Dworzec Tatrzański bardzo szybko stał się głównym centrum życia kulturalnego w Zakopanem. W budynku ulokowano biura Towarzystwa Tatrzańskiego, czytelnię i bibliotekę, pomieszczenia hotelowe, salę balową, w której odbywały się liczne imprezy: odczyty, koncerty, przedstawienia teatralne, zabawy.

Dawne czasy

Od początku powstania Dworca miejsce to tętniło życiem. Na charakterystycznej ławeczce ulokowanej przed budynkiem często można było spotkać przewodników tatrzańskich oczekujących na klientów. Sielanka nie trwała jednak długo. 26 stycznia 1900 w trakcie trwania „balu ludowego”, na którym bawiła się służba z zakopiańskich pensjonatów, budynek doszczętnie spłonął. Straty były ogromne. Spaliła się m.in. cała biblioteka TT oraz mapa Tatr wykonana w płaskorzeźbie. Po tym zdarzeniu długo dyskutowano w gronie TT czy budynek powinien być odbudowany. Spekulacje na ten temat trwały dwa lata, dopiero w 1902 TT zdecydowało się odbudować Dworzec Tatrzański. Nowy, murowany budynek otwarto 1 lipca 1903. W późniejszym czasie w „starym kasyno” działała restauracja z werandą, która ulubionym miejscem spotkań artystów i taterników. W sali konferencyjnej Dworca odbywały się walne zebrania m.in. TT, PTT oraz TOPR.

Współczesność

Po II wojnie światowej gmach stał się siedzibą Oddziału Zakopiańskiego PTTK oraz (do 1986) Grupy Tatrzańskiej GOPR, do 1990 działał tu również Klub Turysty.

Reaktywacja i powrót Dworca do tego miejsca i znaczenia, dla którego został wzniesiony nastąpiła w 2010 r.. Stał się ponownie jednym z najważniejszych w Zakopanem Miejscem Kultury. Od września 2010 roku regularnie odbywają się tu Spotkania z Filmem Górskim. Miejmy nadzieję, że najlepsze czasy Dworzec Tatrzański ma jeszcze przed sobą!

Małgorzata Tomik

Fot. www.commons.wikimedia.org

Oceń ten artykuł
5.00
1
Zaloguj się, by skomentować