TPN - historia i współczesność

niedziela, 22 marzec 2015 22:35

Na jego obszarze znajduje się cała polska część Tatr. Co roku ponad dwa i pół miliona osób zwiedza Tatrzański Park Narodowy, ze względu na wybitne w skali Polski walory górskie.

TPN jest jednym z dwudziestu trzech parków narodowych znajdujących się na terytorium Polski, znajduje się w województwie małopolskim. Obejmuje cały obszar Tatr leżący w granicach naszego kraju, a ponadto niewielkie części Pogórza Bukowińskiego i Rowu Podtatrzańskiego. Dyrekcja TPN ma swoją siedzibę w Zakopanem, a symbolem parku jest kozica. TPN został utworzony na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 roku i rozpoczął działalność z dniem 1 stycznia 1955 roku. Łączny obszar parku to 211,64 km², w tym 126,1 km² powierzchni ochrony ścisłej, 58,07 km² częściowej i 27,81 km² ochrony krajobrazu. Obecnie około 85% terenu TPN-u jest własnością parku, około 1000 ha jest własnością PTTK (to tereny wykupione przed II wojną przez Towarzystwo Tatrzańskie). Pozostała część (ok. 2200 ha) to własność Wspólnoty Leśnej Uprawnionych Ośmiu Wsi. Długość szlaków turystycznych na terenie parku wynosi łącznie 275 km.

TPN swoją historią sięga 1954 roku. Potrzeba ochrony przyrody została zauważona już wiele lat wcześniej, w granicach XVIII wieku. Pierwszy apel o utworzenie Tatrzańskiego Parku Narodowego padł jednak dopiero w 1888 roku (ks. Królikowski). Rok później hr. Władysław Zamoyski kupił na licytacji zniszczone dobra zakopiańskie i przeprowadził znacznym nakładem pracy i pieniędzy zalesianie zdewastowanych terenów. Dobra te stały się podstawą dla utworzenia TPN. Prace nad utworzeniem TPNu nabrały rozpędu po I wojnie światowej, kiedy powstała Państwowa Rada Ochrony Przyrody. Okres II Wojny przyniósł szkody w postaci masowych wyrębów drzew przez Niemców. W 1954 r., po 70 latach starań, Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie utworzenia TPN wchodzące w życie 1.01.1955 r. W 1993 r. Tatry (w granicach obu parków) zostały uznane przez UNESCO za międzynarodowy rezerwat biosfery (MaB).

TPN jest miejscem pracy 159 osób. Służby terenowe składają się z pracowników obwodów ochronnych oraz Straży Parku, w sumie 71 osób. Służba ta wspomagana jest specjalistami pracującymi codziennie w dyrekcji parku - ok. 20 osób. Całością zarządza dyrektor, którego wybiera się na drodze konkursu i następnie powoływany jest przez ministra środowiska na 5 lat kadencji. Dyrektor mam za zadanie ustalić plan ochrony raz wydać zarządzenie które określa sposoby korzystania z obszarów parku narodowego w celach naukowych, turystycznych, edukacyjnych sportowych i rekreacyjnych. Ponadto dyrektor uprawniony jest do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach ochrony przyrody na terenie parku narodowego. Wykonuje również zadania i kompetencje wojewody z zakresu ochrony przyrody na terenie parku narodowego. Struktura działalności TPN obejmuje kadry: dział udostępniania, dział ochrony przyrody, dział nauki i edukacji, zespół finansowo-księgowy i straż parku. TPN jest od 1 stycznia 2012 r. państwową osobą prawną, pieniądze na jego działalność pozyskiwane są z budżetu państwa oraz z przychodów np. z biletów wstępu lub sprzedaży drewna.

Małgorzata Tomik

Fot. www.tpn.pl

Oceń ten artykuł
0.00
0
Zaloguj się, by skomentować