78 lat od katastrofy na Polanie Chochołowskiej

wtorek, 13 październik 2015 22:19

W międzywojennej Polsce, zwłaszcza w obliczu widma konfliktu zbrojnego, wielką rolę odgrywały przedsięwzięcia propagandowe. Takim niewątpliwie miał być lot „Gwiazdy Polski”, potężnego balonu stratosferycznego, który miał wznieść się na wysokość 30000 m, startując z Polany Chochołowskiej.

Ambitne plany i wielkie osobistości

Pomysł pojawił się w 1937 r. Od razu zaangażowano w projekt największe postaci ze świata nauki i wojskowości. Głównym konstruktorem został mjr pilot inż. Stanisław Mazurek, a budowę gondoli dla balonu powierzono prof. Janowi Szalowi, współpracownikowi Auguste’a Piccarda – szwajcarskiego lotnika. Załogę mieli stanowić wielokrotny balonowy rekordzista świata kpt. pilot Zbigniew Burzyński oraz fizyk i astronom Konstanty Narkiewicz-Jodko, który miał na swoim koncie także osiągnięcia taternickie. Przedsięwzięciu patronowali prezydent RP Ignacy Mościcki, a także legendarny gen. broni Kazimierz Sosnkowski.

Katastrofa „Gwiazdy Polski”

Początkowo planowano wystartować we wrześniu 1938 r., jednakże ze względu na problemy z warunkami atmosferycznymi sprawa zaczęła się przedłużać. Ostatecznie napełnianie balonu wodorem rozpoczęto 13 października podczas gdy w Tatrach wiał halny. Około godziny 1 w nocy dnia następnego wiatr na tyle się nasilił, że podjęto decyzję o wypuszczeniu gazu. Niestety pod koniec tej operacji w wyniku tarcia doszło do zapłonu jedwabnej powłoki balonu i konstrukcja z hukiem wyleciała w powietrze…

Plany ponownego startu

Okazało się jednak, że uszkodzenia nie są tak poważne, jak mogło się to wydawać. Gondola była sprawna, a powłokę dało się naprawić. Start „Gwiazdy Polski” planowano przeprowadzić ponownie we wrześniu 1939 r., tym razem w Gorganach. Niestety te plany pokrzyżowała niemiecka agresja na Polskę… Dziś wydarzenia z października 1938 r. upamiętnia tablica przymocowana do ściany schroniska na Polanie Chochołowskiej.

Poniżej nagranie z archiwalnej kroniki filmowej, pierwsze półtorej minuty dotyczy budowy balonu:

Krzysztof Barcik

Fot. YouTube

Oceń ten artykuł
4.30
6
Zaloguj się, by skomentować