78 lat obserwatorium na Kasprowym Wierchu

piątek, 22 styczeń 2016 11:04

22 stycznia 1938 roku dokonano oficjalnego otwarcia Wysokogórskiego Obserwatorium Meteorologicznego na Kasprowym Wierchu. Mija więc 78. rocznica tamtych wydarzeń.

Obserwatorium na Kasprowym Wierchu

W XIX wieku, w duchu pozytywistycznych przemian, nastąpił dynamiczny rozwój nauki, także meteorologii. Zaczęły pojawiać się coraz to nowe aparaty pomiarowe, zdolne do wykonywania coraz bardziej skomplikowanych obliczeń. Jednak w przypadku gór sprawa nadal pozostawała utrudniona. Każde większe badania wymagały długich wypraw w trudny teren ze znacznym obciążeniem. Jednocześnie zmienność górskiej pogody i mnogość czynników, które na nią wpływają, wymagała dokonywania pomiarów częstszych i dokładniejszych od tych, które robiono w dolinach. Toteż w Europie zapanowała moda na budowę wysokogórskich obserwatoriów meteorologicznych.

W okresie międzywojennym takie obiekty zaczęły powstawać także w Polsce. Szybko stało się jasne, że stałymi badaniami klimatu wysokogórskiego objąć należy także Tatry. Toteż w 1934 roku dyrektor Państwowego Instytutu Meteorologicznego Jan Lugeon wystąpił z wnioskiem o budowę takiego obiektu. Na lokalizację wybrano właśnie Kasprowy Wierch. Był to wybór nieprzypadkowy – na następne lata planowano budowę kolej linowej i uznano, że takie rozwiązanie będzie niezwykle wygodne.

Budynek obserwatorium, podobnie jak budynki kolei, zaprojektowali Anna i Aleksander Kodelscy. W 1935 roku na szczycie Kasprowego Wierchu zainstalowano klatkę meteorologiczną, dzięki której zaczęto prowadzić pierwsze obserwacje. Prace budowlane trwały od jesieni 1936 roku. 22 grudnia 1937 r. dokonano odbioru budynku i dzięki temu od nowego roku można było zacząć regularną pracę placówki. Uroczyste otwarcie nastąpiło jednak dopiero 22 stycznia. Ciekawostkę stanowi fakt, że okolicznościowe przemówienie wygłosił wówczas dyrektor PIM, Jan Blaton – ten sam, który 10 lat później zginął na Świnicy w żlebie dziś nazywanym jego imieniem.

Najwyżej położony budynek w Polsce

Budynek powstały na Kasprowym Wierchu stał się szóstym co do wysokości obserwatorium meteorologicznym w ówczesnej Europie i najwyżej położonym w Tatrach (nie istniała jeszcze placówka na Łomnicy). Solidna konstrukcja przetrwała wiele lat, w tym próbę wysadzenia w powietrze podjętą w 1945 roku przez Niemców, dzięki czemu obserwatorium służy do dziś, na bieżąco przekazując aktualne informacje pogodowe. Siedziba placówki to najwyżej położony budynek w naszym kraju.

Krzysztof Barcik

Fot. Krzysztof Barcik

Oceń ten artykuł
4.65
3
Zaloguj się, by skomentować