Alfabet Tatr cz. II

wtorek, 08 listopad 2016 21:29

Znów wracamy do przeszłości. Do wyrażeń tatrzańskich, których dzisiaj nie sposób już usłyszeć. Z nazewnictwa współczesnego wyłowimy za to perełki słowne, o których znaczeniu większość nie ma pojęcia.

Rejon Tatr i Podhala ma swój specyficzny urok, w dużej mierze uwarunkowany historycznie i kulturowo. Żeby zagłębić się w jego odmęty sięgamy do książki ‘Wielka Encyklopedia Tatr” Zofii i Witolda H. Paryskich, którą ze względu na ogromny zasób informacji śmiało można nazwać „biblią Tatr”. Poprzednio (alfabet Tatr cz. I) zatrzymaliśmy się na literze „j”. Co jest dalej, jakie terminy warto sobie przybliżyć? Przeczytajcie:

Kalafiory - to nazwa tworów śniegowych, które powstają w zmarzniętym, gipsowatym śniegu za sprawą silnego wywiewania. Zazwyczaj można je spotkać w pobliżu grani lub na rozległych, wystawionych na wiatr płaszczyznach

Karbunkuł – zgodnie z dawną legendą o (rzekomo) niedostępnym wierzchołku Jastrzębiej Turni, miał się tam znajdować wielki, świecący karbunkuł, czyli rubin. Chłopak, który chciał go zdobyć dla swojej ukochanej miał spaść razem z nim do Zielonego stawu Kieżmarskiego

Kłabuk – podhalańska nazwa charakterystycznego kapelusza z okrągłą główką i rondem, wyrabianego z czarnego, twardego filcu

Lednica – w XIX wiecznej literaturze tak nazywano lodowiec

Lód wodny – to lód powstający bezpośrednio z zamarzania wody (na potokach, strumieniach, wodospadach), nie z metamorfozy sprasowanego śniegu

Łyże – specjalny rodzaj krótkich i szerokich nart

Melzaczyć – w starym żargonie taternickim pomagać komuś we wspinaczce przez podciąganie go liną lub wciąganie liną „jak worek mąki”

Mutony - inaczej nazywane „baranimi łbami” lub barańcami, okrągławopodługowate garby i wzgórki skalnego podłoża, występujące zawsze zbiorowo, np. w Dolinie Pięciu Stawów Polskich na zboczu od Wielkiego Stawu ku Szpiglasowej Przełęczy. Mają łagodne stoki po stronie spływu lodowca, a strome po przeciwnej.

Makaron jaskiniowy - jedna z form » nacieków jaskiniowych w kształcie cienkich (do 0,5 cm średnicy) a długich (do 2 m) rurek, przeważnie białych, zwisających ze stropów jaskiń, czasem w dużej ilości.

Mszarniki - są to zbiorowiska mchów żyjących w zimnych wodach źródlisk i potoków

Niedźwiedź jaskiniowy – żył w epoce lodowcowej w Europie, także i w Tatrach. Był znacznie większy od obecnie żyjącego niedźwiedzia brunatnego. Kości niedźwiedzia jaskiniowego znajdują się niekiedy w jaskiniach tatrzańskich, np. dość dużo w Magurskiej Jaskini. Nie wolno ich zabierać, ani poruszać z naturalnego położenia.

Odhaczenie – usunięcie haków

Polowacka – w gwarze podhalańskiej polowanie, myślistwo

Małgorzata Tomik

Fot. Małgorzata Tomik

Oceń ten artykuł
5.00
2
Zaloguj się, by skomentować