Ciekawostki na temat Tatr

poniedziałek, 24 luty 2014 09:01

Można by pomyśleć, że góry są nudne. Szlaki są powtarzalne, a one jak stały tak stoją. Pomyślmy jednak, że każdy szczyt urósł na oczach historii, w której odmętach możemy dziś grzebać, wyszukując soczystych ciekawostek.

Gdzie w Tatrach można zobaczyć skamieliny?

Amonity to wymarłe głowonogi, które niegdyś żyły m.in. na terenie mórz tatrzańskich w okresie jurajskim i kredowym. Kształt ich skamielin jest powszechnie kojarzony: amonity posiadały zwiniętą spiralnie skorupę, od wewnątrz pokrytą licznymi przegrodami.  Wielka Encyklopedia Tatrzańska Paryskich podaje, że skamieliny można zaobserwować m.in. nad Kondratową Doliną, obok ścieżki prowadzącej na Giewont. Ponadto: w Żlebie Kirkora, w Małych Koryciskach i w ścianach Wielkiej Świstówki. Niedowiarkowie mogą wybrać się do Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem, którym także można zobaczyć tatrzańskie amonity.

Co to znaczy, że góry się jarzą?

Jarzenie się gór inaczej nazywamy ich luminescencją.  Zjawisko to można zaobserwować zimą, kiedy zaczyna się zmierzch. Jeżeli słońce przez cały dzień naświetlało zaśnieżone szczyty, o tej porze jarzą się delikatną, ale wyraźną poświatą, co sprawia wrażenie jakby śnieg lekko się świecił.

Pierwsza wzmianka w poezji

Pierwsza w poezji wzmianka o jakimkolwiek konkretnym tatrzańskim szczycie  (jednocześnie pierwsza w poezji wzmianka o Giewoncie), a także o kozicach, pochodzi z XVII w. Twórca do dziś pozostaje anonimowy. Poeta napisał: „Jeśli na samym szczycie Gewandu śnieżnego/ Zoczę dwie kóz(…)”. W Polsce pierwsze wzmianki na ogólny temat Tatr w poezji pochodzą z XV w. Wtedy to Andrzej Zbylitowski w swoim poemacie napisał: „Stoją Tatry wysokie i długie Bieszczady(…)”.

Skąd się wzięła nazwa Nosal?

Od strony szosy prowadzącej do Kuźnic, patrząc od północno-zachodniej strony, skały Nosala swoim kształtem wzbudzają skojarzenia z nosem. Na podstawie tego spostrzeżenia nadano górze nazwę.

Jeszcze większy niedźwiedź

W epoce lodowcowej w Tatrach żył niedźwiedź jaskiniowy, dużo większy niż obecnie występujący tu niedźwiedź brunatny. Kości pradawnego olbrzyma można zobaczyć np. w Magurskiej Jaskini. Rzecz jasna nie można ich stamtąd zabrać, a nawet zmienić ich położenia.

 

Małgorzata Tomik

Fot. Małgorzata Tomik

Oceń ten artykuł
3.75
4
Zaloguj się, by skomentować