14 lat temu zmarła Zofia Radwańska-Paryska

piątek, 23 październik 2015 10:38

Dziś rocznica śmierci Jerzego Kukuczki, ale to nie jedyna wybitna postać, która odeszła 24 października. Właśnie mija 14. rocznica śmierci Zofii Radwańskiej-Paryskiej, znakomitej taterniczki i ratowniczki TOPR, ale przede wszystkim znawczyni gór, współautorki „Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej”.

Pierwsza przewodniczka, pierwsza ratowniczka

Zofia Radwańska-Paryska (z urodzenia warszawianka) to postać kultowa zwłaszcza dla damskiej części środowiska taternickiego. Wspinała się od lat 20. XX wieku i zazwyczaj robiła to w wielkim stylu. Była pierwszą kobietą w historii, która prowadziła na drogach nadzwyczaj trudnych, czyli wycenianych na VI w skali taternickiej. Na swoim koncie miała tak spektakularne przejścia, jak pierwsza udana próba pokonania ultraniebezpiecznego Żlebu Drège'a na Granatach. Była też pierwszą Polką, która weszła na Matterhorn.

Wybitne sukcesy wspinaczkowe znalazły odzwierciedlenie w dwóch przełomowych wydarzeniach, które stały się udziałem Zofii. W 1945 r. została pierwszą kobietą-ratownikiem TOPR, a trzy lata później pierwszą kobietą-przewodnikiem.

Zofia Radwańska-Paryska jako naukowiec

Od lata 20. pisywała do „Taternika”. W 1933 r. uzyskał tytuł doktora w zakresie przyrody i geografii na Uniwersytecie Warszawskim. Większość badań naukowych przeprowadzała w Tatrach. W 1938 r. zamieszkała na stałe w Zakopanem, a dwa lata później poślubiła Witolda Henryka Paryskiego. Wspólnie z nim zredagowała dwa przełomowe dzieła – najpierw „Encyklopedię Tatrzańską” (1973), a następnie „Wielką Encyklopedię Tatrzańską” (1995). W 2000 roku z rąk prezydenta RP otrzymała Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. W ostatnich latach małżeństwem Paryskich opiekował się TPN. Zofia odeszła 10 miesięcy po Witoldzie. Pochowano ją na Pęksowym Brzyzku.

Ponoć nigdy nie jechała kolejką na Kasprowy.

Wykorzystano wspomnienia Józefa Nyki opublikowane na łamach „Głosu Seniora” nr 10/2001.

Krzysztof Barcik

Fot. nyka.home.pl

Oceń ten artykuł
5.00
3
Zaloguj się, by skomentować